Jongeren met beperking vergeten groep op de werkvloer

 Nienke Oosting, coördinator ProjectYou2Work werkt intensief samen met Werkpad. 
Onder de neuzen van Nederlandse hr-managers ligt een potentieel aan arbeidscapaciteit dat nog nauwelijks is aangesproken: de jongeren onder de 12.000 doven en 200.000 slechthorenden die de Nederlandse beroepsbevolking rijk is. De Nederlandse werkgevers blijken ondanks krapte op de arbeidsmarkt deze groep nog nauwelijks te hebben ontdekt.
Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek staat de werkloosheid op 3,9% van de beroepsbevolking, niet ver van het laagterecord uit 2008. Vooral in de ICT remt het tekort aan personeel nu groei.
Vorig jaar bleek de helft van de circa 53.000 ICT-vacatures moeilijk te vervullen, zo constateert uitkeringsinstantie UWV na een peiling bij personeelsafdelingen. Er is een belangrijke groep binnen de Nederlandse samenleving die in duizenden openstaande vacatures kan voorzien en die over het hoofd wordt gezien.
Ze vormen onderdeel van de groep die volgens cijfers uit 2015 van het CBS 1,7 mln Nederlanders groot is. Het gaat om personen tussen de 15 jaar en 75 jaar die door een langdurige aandoening, ziekte of handicap belemmerd worden bij het krijgen of uitvoeren van werk.
Bijvoorbeeld een dove of slechthorende heeft geluk als hij of zij wordt uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek. Gaat er niet te veel energie verloren aan vermoeiende miscommunicatie als je een dove of slechthorende collega hebt, zo is de aarzeling bij de werkgever. Zijn er extra kosten, voor bijvoorbeeld een tolk?
Enkele pioniers in het bedrijfsleven, waaronder Ordina die op tijdelijk basis ICT-personeel uitleent in de publieke en private markt, zijn in deze tijd van krapte toch begonnen met het aantrekken van juist mensen uit deze groep. Zo loopt bij het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap een proef waarbij Ordina mensen met een beperking levert die met wat gerichte bijscholing in echte banen aan de slag gaan, dus geen werkverschaffingsprojecten. Ook PWC en Achmea hebben beleid ontwikkeld om bijvoorbeeld doven en slechthorenden aan te nemen. De resultaten zijn bijna altijd positief.
Vaak zijn een aantal aanpassingen nodig voor een dove of slechthorende collega, zoals een speciale headset voor het bellen met een mobiele telefoon of een trilapparaatje dat mensen op een bouwplaats dragen om elkaars aandacht te trekken. Soms moet worden nagedacht over een ruimte waar in stilte kan worden gebeld of is incidenteel een tolk voor een aantal uren per week . vereist.
Volledige focus
Een slechthorende zal niet snel met een half oor naar je zitten luisteren en ondertussen zijn mobiel checken
Daar staat tegenover dat het UWV bijdraagt in de kosten. De belangrijkste aanpassing kost echter niets: er een gewoonte van maken je slechthorende werknemer aan te kijken en duidelijk te spreken.
Het resultaat? Bijna iedere werkgever die momenteel actief deelneemt aan de emancipatie van doven en slechthorenden blijkt tevreden, zo is de response die terugkomt bij Grow2Work, de landelijke organisatie die zich inzet voor arbeidsparticipatie voor doven en slechthorenden.
Toch zijn dergelijke initiatieven tot dusver nog een uitzondering. De werkloosheid onder deze groep is momenteel in Nederland dubbel zo groot dan onder de doorsnee beroepsbevolking. Ondertussen bezitten veel slechthorende en doven een aantal eigenschappen die hen doen uitblinken.
Veel focus op detail bijvoorbeeld, plus doorgaans een enorm doorzettingsvermogen. Daarnaast hebben ze in de praktijk volledige focus tijdens ieder gesprek. Een slechthorende zal niet snel met een half oor naar je zitten luisteren en ondertussen zijn mobiel checken. Specialisten binnen accountancy en ICT blijken in de praktijk bovengemiddeld vertegenwoordigd onder de groep doven en slechthorenden.
In de VS wordt in een gesprek over het aannemen van slechthorende werknemers vaak een fenomeen genoemd wat daar al jaren bekend is: ‘disability competitiveness’. De bloeiende economie en de tekorten op de Nederlandse arbeidsmarkt lijken er nu voor te zorgen dat dit Amerikaanse begrip en principe eindelijk ook in Nederland een fenomeen begint te worden. Op z’n Nederlands vertaalt betekent het: een beroep doen op de sterke kanten van bijvoorbeeld doven en slechthorenden – om je onderneming concurrerender te maken. Het werd tijd.
Nienke Oosting is coördinator ProjectYou2Work - bevordering arbeidsparticipatie dove en slechthorende jongeren, een initiatief van Grow2Work.